มาคราเม่ (Macrame)...หัตถกรรมมัดเชือก
งานอนุรักษ์วัฒนธรรมที่สร้างรายได้
มาคราเม่ (Macrame) เป็นภาษากรีกโบราณ หมายถึง การมัดหรือถักเชือกให้เป็นลวดลาย งานมาคราเม่เคยเป็นที่นิยมในสมัยกรุงศรีอยุธยา แต่ในปัจจุบันงานประเภทนี้ลดน้อยลงไปทุกที จนกระทั่งอาจารย์ดาว เพิ่มสูงเนิน อาจารย์โรงเรียนบ้านนา อ.โนนไทย จ.นครราชสีมา ได้ทุ่มเทเวลาภายหลังเสร็จสิ้นการสอนหนังสือมาสานต่อศิลปวัฒนธรรมแขนงนี้ไว้ให้ลูกหลานได้ชื่นชม
"ผมเริ่มสนใจงานมัดเชือกมาคราเม่เมื่อครั้งที่ได้ไปเห็นผลงานในงานประจำปีของจังหวัด ซึ่งตอนนั้นรู้สึกประทับใจมาก เพราะเป็นงานที่แปลก ต้องใช้เชือกมามัดสานต่อกันเป็นข้าวของเครื่องใช้ได้อย่างน่าฉงน นับจากนั้นมาผมก็เริ่มศึกษาเรียนรู้วิธีการมัดเชือกมาคราเม่จากตำราต่างประเทศ ประกอบกับขณะนั้นกำลังเรียนวิชาคหกรรมสาขางานประดิษฐ์ ที่ทางวิทยาลัยได้เปิดหลักสูตรสอนการมัดเชือกมาคราเม่ด้วย
ต่อมาอาจารย์ให้ทำชิ้นงานส่งโดยเลือกทำอะไรก็ได้ ผมเลยเลือกที่จะทำม่านประตูผืนใหญ่ ในขณะที่ทุกคนทำงานชิ้นเล็ก ๆ ส่ง เมื่ออาจารย์เห็นผลงานของผมก็รู้สึกทึ่ง ไม่คิดว่าจะสามารถทำผลงานได้ขนาดนั้น จึงให้ช่วยสอนเพื่อนร่วมชั้นตั้งแต่นั้นมา" อาจารย์ดาวเล่าอย่างภาคภูมิใจ
อาจารย์ดาวได้เริ่มพัฒนาทักษะฝีมืออย่างต่อเนื่อง จนสามารถสร้างผลิตภัณฑ์งานมัดเชือกมาคราเม่เป็นสินค้าโอทอปได้อย่างน่าชื่นชม โดยการรวมกลุ่มแม่บ้านในชุมชนนำมาสอนทักษะการทำงานมัดเชือกมาคราเม่
"เป็นสิ่งที่น่าภูมิใจอย่างมาก เนื่องจากผลงานที่ทำออกมาแต่ละชิ้นล้วนมาจากความคิดสร้างสรรค์ของเราเอง โดยได้พยายามสร้างสรรค์ผลงานแปลกใหม่ออกมาอยู่เสมอ จากความคิดนี้เองทำให้ผมสามารถผลิตเสื้อผ้าที่ใช้สวมใส่ได้จริงขึ้นมาเป็นคนแรกของโลก
ต่อมาเมื่อผลงานของเราเป็นที่รู้จักของคนทั่วไป ก็เริ่มมีคนที่สนใจสั่งผลิตสินค้ากับเรามากขึ้น ซึ่งมีมากจนต้องหาคนมาช่วยผลิต แต่ติดขัดอยู่ที่งานประเภทนี้ไม่มีคนที่สามารถทำได้เลย จึงต้องหาทางออกด้วยการจัดตั้งกลุ่มสอนคนทำงานมัดเชือกมาคราเม่ขึ้น และคอยรับออเดอร์จากเราไปทำอีกทีหนึ่ง
เมื่อหลายปีก่อนสินค้าจากทางกลุ่มของเราได้เข้าเป็นสินค้าโอทอป โดยได้รับการรับรองเป็นสินค้าโอทอประดับ 3 ดาว และได้ระดับ 5 ดาวในปีต่อมา เพราะสินค้าที่เราผลิตมีความหลากหลายมากขึ้น"
สำหรับการทำงานมัดเชือกมาคราเม่ โดยพื้นฐานแล้วผู้ที่จะสามารถทำงานนี้ได้จะต้องมีความรู้ความเข้าใจการมัดเชือกอยู่ 2 ลาย คือ ลายปู ลายหอย ซึ่งสองลายนี้หากมีความเข้าใจก็จะสามารถแตกลายได้อีกกว่า 13-14 แบบ
ส่วนวัสดุอุปกรณ์ที่ใช้จะใช้เชือกนิ่มเป็นหลัก เนื่องจากเชือกประเภทนี้มีความพิเศษตรงที่ความเหนียว คงทน มันวาว สวยงาม นอกจากนี้ก็จะมีในส่วนของลูกปัดสีขนาดต่าง ๆ ด้วย
สินค้าภายในกลุ่มมีค่อนข้างหลากหลายมากขึ้น อาทิ กระเป๋า เข็มขัด ม่าน กระเช้า โคมไฟ มู่ลี่ เสื้อผ้า กระโปรง ฯลฯ โดยเฉพาะเสื้อผ้าและกระโปรงนั้นถือว่าเป็นสินค้าหลักของทางกลุ่มเลยทีเดียว นอกจากจะมีความสวยงามแล้วยังเป็นงานทำมือทั้งชุด ซึ่งมีความละเอียดสวยงามและคงทนอย่างมาก
เมื่อเอ่ยถึงเรื่องราคาอาจารย์ดาวบอกว่า มีค่อนข้างหลากหลายเช่นกัน ขึ้นอยู่กับสินค้าและขนาด เช่น กระเป๋าราคาจะอยู่ที่ประมาณใบละ 900-1,200 บาท ชุดกระโปรงราคาประมาณ 4,500-5,000 บาท หรือม่านประตู ราคา 2,000 บาท เป็นต้น ในส่วนนี้สามารถสร้างรายได้ให้แก่สมาชิกภายในกลุ่มได้เป็นอย่างดี
สภาพของตลาดในขณะนี้ถือได้ว่ากำลังก้าวไปในทิศบวก เนื่องจากสินค้าจากทางกลุ่มส่วนใหญ่ยังไม่มีผู้ผลิตรายอื่นสามารถผลิตออกมาเป็นคู่แข่ง เช่น เสื้อผ้า กระโปรง เป็นต้น แต่ทางกลุ่มก็ไม่ได้หยุดนิ่งอยู่กับที่ หากแต่ยังคงพัฒนามาตรฐานสินค้าให้มีคุณภาพมากยิ่งขึ้นไปอีก และมีแนวโน้มที่จะผลักดันให้สินค้าจากทางกลุ่มไปเปิดตลาดต่างประเทศให้ได้อีกด้วย
"ใช่ว่าจะมีแต่ข้อดีอย่างเดียว หากแต่ยังมีปัญหาที่ทางกลุ่มกำลังเผชิญอยู่ก็มี เนื่องจากสินค้าที่ผลิตจำหน่ายอยู่ในปัจจุบันนั้นจะมีขายเฉพาะงานแสดงสินค้าต่าง ๆ และสั่งซื้อโดยตรงจากโรงเรียน จึงทำให้การประชาสัมพันธ์ให้สินค้าเป็นที่รู้จักค่อนข้างจำกัด ซึ่งในอนาคตอันใกล้นี้วางแผนจะเปิดร้านจำหน่ายสินค้าจากทางกลุ่มโดยเฉพาะ เพื่อเพิ่มโอกาสการจำหน่ายสินค้าและประชาสัมพันธ์ให้คนรู้จักมากขึ้นไปอีก" อาจารย์ดาว กล่าว
ทิ้งท้ายกับคำแนะนำจากอาจารย์ดาว ผู้ซึ่งเปรียบเสมือนเรือจ้างว่า... "ขอให้มีความตั้งใจจริง หมั่นศึกษาหาความรู้ พร้อมทั้งฝึกฝนทักษะให้เกิดความชำนาญ และต้องคอยพัฒนาคุณภาพของสินค้าอย่างต่อเนื่อง ไม่ควรยึดติดกับรูปแบบเดิม กล้าที่จะทำ กล้าที่จะลองสิ่งใหม่ ๆ เพียงเท่านี้ผลงานที่ทำออกมาผมเชื่อว่าจะได้รับความสนใจจากผู้ซื้อแน่นอนครับ"
สำหรับผู้ที่สนใจก็ต้องรออีกนิดนะคะ เพราะอาจารย์ดาวจะเข้ามาเปิดการเรียนการสอนในกรุงเทพฯ เป็นช่วง ๆ ที่ชั้น 5 ศูนย์สรรพสินค้าตั้งฮั่วเส็ง ธนบุรี โดยจะสอนให้โดยตรงแบบตัวต่อตัว ค่าเรียนเริ่มต้นที่ 500 บาทเท่านั้น หากมีการจัดงานขึ้นอีกครั้งเราจะนำมาบอกในโอกาสต่อไปนะคะ
|
สนับสนุนเนื้อหาโดย